Het archief van Rura

De Stichting Rura organiseert meerdere bijeenkomsten per jaar, veelal exclusief voor donateurs. Bovendien zijn er jaarlijks de nodige wetenswaardigheden die als nieuws worden gepresenteerd. Onderstaand treft u een bloemlezing aan van bijeenkomsten en wetenswaardigheden, sinds de start van onze website in 2001.

2018

2017

2016

2015

2014

2013

2012

2011

2010

2009

2008

2007

2006

2005

2004

2003

2002

2001

7 mei 2018: Lezing over de Jodenvervolging in Limburg

In samenwerking met de Stichting Erfgoed Gelderland wordt een Gelders erfgoedfestival in de zomer van 2018 georganiseerd. In het kader van dit festival worden in de vier met Gelre verbonden monumentale kerken van de voormalige kwartierhoofdsteden exposities georganiseerd: de Walburgiskerk te Zutphen, de Eusebiuskerk te Arnhem, de Stevenskerk te Nijmegen en de Munsterkerk te Roermond. Vanuit de festivalorganisatie worden de centrale activiteiten als een ‘vier-kwartieren-expo’ in de genoemde kerken uitgewerkt.

Op 30 mei 2018 werd met een bus de exposities in Arnhem en Nijmegen bezocht. Op een latere datum kunnen we, afhankelijk van het succes op 30 mei, de expositie in Zutphen bezoeken. Op 30 mei werd eerst de Eusebiuskerk te Arnhem bezocht. Na de lunch was het de beurt aan de Stevenskerk in Nijmegen.

7 mei 2018: Lezing over de Jodenvervolging in Limburg

Het LGOG Kringbestuur organiseerde in samenwerking met de Stichting Rura een lezing over de Jodenvervolging in Limburg. De lezing werd gehouden in het Cuypershuis in Roermond. Inleider was dr. Herman van Rens.

Over Herman van Rens

Herman van Rens (1946) is geboren in Horst-Hegelsom. Hij was dertig jaar huisarts in Beek. Na zijn pensioen studeerde hij geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. Samen met zijn vrouw Annelies van Rens-Wilms deed hij archiefonderzoek naar de vervolging van joden en zigeuners in Limburg. Op 22 maart 2013 promoveerde hij in Amsterdam op een proefschrift over de joden- en zigeunervervolging in Limburg: ‘Vervolgd in Limburg’. Jaarlijks organiseert het echtpaar Van Rens wetenschappelijke herdenkingsreizen naar Auschwitz en omgeving. Momenteel werken zij aan een wetenschappelijke publicatie over de transporten van bijna tienduizend Joodse mannen naar de Joodse dwangarbeiderskampen in Silezië, de ‘Coseltransporten’. Op de foto: Herman en Annelies van Rens voor het Krakow Ghetto & Deportatie Monument

Verdere informatie hierover www.holocaustlimburg.nl.

De Jodenvervolging in de provincie Limburg

Het grote verhaal van de Holocaust, de fabrieksmatige vernietiging van de Joden in het Derde Rijk, is algemeen bekend. De Holocaust verliep echter niet in heel Europa op dezelfde manier. Er blijken verschillen te bestaan in de manier waarop de Joden werden vervolgd, verschillen per land, per regio en zelfs per dorp of stad. Die verschillen zijn het gevolg van een verschillend beleid van de vervolgers, maar ook van een andere opstelling van de slachtoffers en de ‘toeschouwers’. Bestuderen van die verschillen leert ons veel over het gedrag van gewone mensen in een ongewone situatie.

In de lezing van 7 mei 2018 te Roermond liet Herman van Rens u in het kort kennismaken met de aard en omvang van de joodse gemeenschappen in Limburg. Daarna kwam aan de orde op welke manier de joden uit de hele provincie werden gedeporteerd. Limburg was in het Derde Rijk geen eiland, maar er zijn toch duidelijke verschillen met de rest van Nederland. In Limburg wist een groter deel van de joden aan de vervolgers te ontkomen dan in de Randstad.

Binnen Limburg zijn grote verschillen tussen diverse regio’s te zien. De aantallen slachtoffers verschilden aanzienlijk per streek en zelfs per dorp of stad. Het aantal (niet-Limburgse) onderduikers verschilde plaatselijk eveneens sterk. Van Rens geeft een eerste aanzet tot een verklaring van het feit dat sommige streken veel belangrijker waren bij de redding van joden dan andere. De gereformeerde gemeenschap rond Heerlen, en ook een aantal boerendorpen in Noord-Limburg, speelden een grote rol bij de redding van Joden, en zelfs daarbinnen bestonden grote verschillen.

Aan het einde van de lezing werd kort ingegaan op Roermond. Minder dan de helft van de plaatselijke Joden overleefde de Holocaust.

9 april 2018: Lezing over Gelders dekenaat

Het LGOG Kringbestuur organiseert in samenwerking met de Stichting Rura de lezing: "Erkelenz, een Gelders dekenaat in het bisdom Roermond". De lezing wordt gehouden in het Cuypershuis in Roermond, op 9 april 2018, aanvang 19.30 uur. Inleider is drs. Guus Janssen. Het is verder mogelijk om deel te nemen aan een excursie ‘Erkelenz’ op zaterdag 14 april.

De oudste vermelding van Erkelenz dateert van 17 januari 966: Herclinze in een oorkonde van Keizer Otto de Grote betreffende het Mariastift in Aken. De graven van Gelre oefenden de voogdij over Erkelenz uit. In 1326 kreeg de plaats stadsrechten door Reinoud II van Gelre, die in 1328 zijn oudste dochter aan de Gulikse graaf uithuwde. Erkelenz was een exclave en dus werd het een ware vestingstad in de veertiende en vijftiende eeuw: 1,8 km stadsmuur en vier poorten. In 1543 ging Erkelenz door het verdrag van Venlo over naar de Spaanse Nederlanden. De oude Gelderse plaats kwam in 1559 bij het nieuw opgerichte bisdom Roermond te horen. Vanwege het protestantisme in het omringende Gulikse gebied besloot men in 1592 een eigen dekenaat Erkelenz in het leven te roepen, waarvan de pastoors van Erkelenz en Niederkrüchten beurtelings dekens waren. In 1713 ging Erkelenz na Spaanse successieoorlog over naar het hertogdom Gulik.

Over Guus Janssen
Drs. A.M.P.P. Janssen (Guus), geboren te Heerlen (1957). Hij studeerde Klassieke Taal- en Letterkunde aan de KU Nijmegen en is sinds 1978 als docent Klassieken verbonden aan het gymnasium van Trevianum Sittard. Guus Janssen publiceerde over de regionale historie, met een bijzondere belangstelling voor kerkgeschiedenis en bronnenpublicatie.

Aanvullende excursie naar Erkelenz op 14 april
In aansluiting op de lezing is er op zaterdag 14 april een excursie naar Erkelenz onder leiding van de spreker drs. Guus Janssen. Programma excursie naar Erkelenz op zaterdag 14 april:
12.15 vertrek met eigen vervoer vanuit Roermond
13.00 Kruisherenklooster Hohenbusch gelegen ten zuidwesten van Erkelenz op de weg naar Hückelhoven
14.30 Erkelenz, oude raadhuis: presentatie over de geschiedenis van de stad Erkelenz
15.30 stadswandeling in Erkelenz met bezoek aan de St.-Lambertuskerk
16.30 Kaffee und Kuchen
17.15 terug naar Roermond
Op Hohenbusch is er een rondleiding door Frank Körfer en in Erkelenz door leden van de Heimatverein. Deelnemers aan deze excursie dienen vóór 14 april zich aan te melden via info@lgog-roermond.nl.

12 april 2018: Voorjaarsbijeenkomst Rura

De voorjaarsbijeenkomst van Rura is donderdag 12 april 2018 in Het Forum aan de Elmpterweg in Roermond; aanvang 19.30 uur. Frank de Vries is Jacques Breugelmans (z.g.) opgevolgd als voorzitter van Rura. In het welkomstwoord zal hij zichzelf voorstellen. Daarna volgen drie lezingen door respectievelijk René Estourgie (Eduard Cuypers), Alphons Rikken (Stichting Edmond Delhougne) en Marianne Nieuwenhuijze (Vroedvrouwen en opleiden door de eeuwen heen).

Eduard CuypersArchitectenbureau Eduard Cuypers, broedplaats van de Amsterdamse School
Vóór de pauze (rond 20.30 uur) houdt René Estourgie een lezing met als thema ‘Architectenbureau Eduard Cuypers, broedplaats van de Amsterdamse School. In het begin van de 20e eeuw was er in Nederland, beginnend in Amsterdam, gedurende een kwart eeuw sprake van een architectuurstroming die werd gekenmerkt door een zeer fantasierijk baksteen-expressionisme. In 1916 werd voor het eerst in een publicatie de term Amsterdamse School geïntroduceerd voor deze nieuwe richting in de bouwkunst die nu tot een van de hoogtepunten van de Nederlandse architectuur wordt gerekend. In deze lezing poogt René Estourgie een definitie van de Amsterdamse Schoolarchitectuur te geven. Uitgebreid aandacht is er voor de in Roermond geboren en grootgebrachte architect Eduard Cuypers. Zijn bureau wordt algemeen beschouwd als de broedplaats van de Amsterdamse School. De iconen hiervan zijn de architecten Michael de Klerk, Joan van der Meij en Piet Kramer die door hem zijn opgeleid. René Estourgie zal nader ingaan op het leven en werken van deze drie architecten.

Roermondse genealoog Edmond Delhougne
Na de pauze is het woord aan Alphons Rikken die ingaat op het werk van de Roermondse genealoog Edmond Delhougne (1932-2013) en de door hem opgerichte stichting.

Vroedvrouwen en opleiden door de eeuwen heen
Tot slot is het woord aan Marianne Nieuwenhuijze die het thema ‘Vroedvrouwen en opleiden door de eeuwen heen’ behandelt. De Vroedvrouwenschool in Heerlen zal zeker niet onvermeld blijven.

Spiegel van Roermond 2018 verschenen

De Spiegel van Roermond 2018 is verschenen. Woensdag 13 december 2017 heeft redactievoorzitter Hein van de Bruggen het eerste exemplaar aangeboden aan burgemeester Rianne Donders-De Leest.

Ook waarnemend Rura-voorzitter Anne Theunissen werd uitgenodigd om een boek in ontvangst te nemen, evenals Marion Breugelmans. Zij is de echtgenote van Jacques Breugelmans, de dit jaar overleden Rura-voorzitter die menig Roermondenaar in goede herinnering bewaart. Bovendien ontving mr. Andreas Hoogendijk een boek. Hij is de zoon van ds. Herman Hoogendijk, dominee in oorlogstijd aan wie een verhaal in de Spiegel is gewijd.

De nieuwe editie van de Spiegel van Roermond is wederom mogelijk gemaakt door Rabobank Roermond-Echt en Jack Frenken Makelaardij B.V., bij de presentatie vertegenwoordigd door respectievelijk de heer Beijers en directeur Peet Donkers. Rura kan ook altijd rekenen op de ondersteuning van Stichting 1880, vertegenwoordigd door voorzitter René Imkamp en medebestuurslid Wim Berger. Het boek (layout en druk Arsprintmedia) gaat naar de donateurs en is voor andere belangstellenden verkrijgbaar bij Boom Boekhandel en Antiquariaat Roermond en Plantage Boekhandel Roermond.

Lees verder over De Spiegel...

Najaarsbijeenkomst 2017

Stichting Rura hield woensdag 25 oktober 2017 haar najaarsbijeenkomst in Congrescentrum Het Forum met o.a. een welkomstwoord door drs. Barbara Beckers, bestuurslid Rura en een interview met dr. Erik Caris over de Munsterabdij en Munsterkerk. Mariska van Wijk – Dirkx belichtte Rijksmonument atelier Nicolas.

Interview met dr. Erik Caris
Erik Caris, coördinator Monumentenzorg en archeologie Gemeente Roermond, was woensdag 14 juni 2017 gepromoveerd op het proefschrift ‘De Munsterabdij van Beate Marie in Roermond’. Rura-bestuurslid en freelance journalist René Roosjen interviewde dr. Erik Caris naar aanleiding van zijn promotie. Aan bod kwamen de bouwgeschiedenis, de invloed van Pierre Cuypers, maar ook de vraag naar de naam van Beate Marie. En zijn persoonlijke drijfveer om voor dit thema te kiezen. Met ondersteuning van beelden gaf hij aan dat er buiten het bekende praalgraf meer bijzonderheden zijn waar we wellicht aan voorbijlopen.

Inleiding Mariska van Wijk-Dirkx
De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, te weten het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap had begin september 2017 het voormalig atelier voor gebrandschilderd glas van de Fa. Nicolas aangewezen als Rijksmonument. Het atelier is gelegen aan de Wilhelminasingel en is verbonden met het voormalig woonhuis van de Fam. Nicolas aan de St. Jansstraat. Het gehele complex is nu een Rijksmonument vanwege de schoonheid, de betekenis voor de wetenschap en de cultuurhistorische waarde. Mariska van Wijk - Dirkx, die sinds 1979 in dit pand samen met Dick van Wijk woont en werkt, vertelde in het kort hierover.

Lezing: C’est l’amour

In samenwerking met Rura verzorgde het LGOG de lezing ‘C’est l’amour - de meziek die ein eder versjteit’. De lezing werd gegeven door Gerard van de Garde op zaterdag 21 oktober in Bibliorura.

Het LGOG Kringbestuur organiseerde deze bijzondere lezing in het kader van de Maand van de Geschiedenis. In 2017 had de Maand van de Geschiedenis als thema ‘Geluk’. Voor veel Roermondenaren en Midden-Limburgers is de feestelijke beleving van de opera bouffe Schinderhannes passend in dit thema.

C’est l’amour – de meziek die ein eder versjteit
De dialectopera Schinderhannes uit 1864 is in Roermond na ruim 150 jaar nog altijd zeer geliefd. Emile Seipgens schreef zijn teksten op bestaande melodieën. Hoe kwam hij precies aan die muziek? En welke reacties riep deze op bij het Roermondse publiek van zijn tijd? Gerard van de Garde dook erin en deed verslag van zijn zoektocht aan de hand van muziekfragmenten. Een muzikale tijdreis vol verrassingen.

Over Gerard van de Garde
Drs. G.A. (Gerard) van de Garde (1957) studeerde Duitse taal- en letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam en werkt bij het Gemeentearchief Roermond, onder meer als beheerder van het Historiehuis. Hij publiceerde in Ruimtelijk en de Spiegel van Roermond, geeft lezingen en levert bijdragen aan websites en tv-uitzendingen over de geschiedenis van Roermond.

Lezing: ‘De Roer van bron tot monding’

In samenwerking met Rura verzorgde het LGOG de lezing ‘De Roer van bron tot monding’. Inleider was Olaf Op den Kamp voor deze lezing op woensdag 11 oktober 2017 in het Cuypershuis.

Iedereen in Roermond en Midden-Limburg kent de Roer. Maar waar komt dit riviertje nu eigenlijk vandaan en door welke landschappen stroomt ze? Welke planten en dieren kunnen we langs de Roer vinden? En de Roer leverde vroeger stroom voor watermolens, maar er waren nog veel meer ambachten langs de Roer te vinden. Dit alles kwam terug in deze lezing.

De Roer is een van de belangrijkste riviertjes van de Duitse Eifel. De Rur ontspringt in de Hoge Venen nabij de Botrange. Via de omgeving van Sourbrodt stroomt de nog jonge Roer naar Küchelscheid waar ze Duitsland binnenstroomt. Langs haar oevers bloeien in april de wilde narcissen. In het gebied tussen Gut Reichenstein en Monschau gedraagt ze zich als een echte bergbeek met stroomversnellingen en veel rotsen in de bedding. Langs de beek bloeien bijzondere planten als wilde judaspenning, witte boterbloem en zeldzame varens. Daarna stroomt ze door het vakwerkdorp Monschau. Hier werd het water in het verleden gebruikt voor het produceren van lakenstof. Het geld dat hiermee verdiend werd, werd gebruikt voor de bouw van prachtige patriciërhuizen.

Verder stroomt de Rur langs Hammer, waar met waterkracht een Hammerwerk (een ijzerfabriekje) werd aangedreven. Niet veel later verenigt de Rur zich bij Einruhr met de Erkensruhr. Nu komt ze in het gebied van de stuwmeren, waarvan de Rursee het belangrijkste is. Dit is een belangrijk watersportgebied. Hier bevindt zich ook Nationaal Park Eifel met uitgestrekte beukenbossen. Daarin leven wilde katten, zwarte ooievaars en veel spechten. Een deel van het Nationaal Park was vroeger het militair oefenterrein Camp Vogelsang, gebouwd in de tijd van het Nationaal socialisme. Het verlaten dorpje Wollseifen is een stille getuige van deze periode.

Heimbach met zijn bedevaartkerk en het nabijgelegen Kloster Mariawald zijn in trek bij pelgrims en dagjesmensen. Een ander opmerkelijk gebied zijn de Buntsandsteinrotsen bij Nideggen. Daar leven muurhagedissen, steppesprinkhanen en oehoe’s. Bovenop staat het kasteel van Nideggen en de prachtige St. Johannes de Doper Kerk. Ook bij Untermaubach staat een mooi kasteel. De Roer verlaat nabij Kreuzau de Eifel en stroomt verder richting Düren. Op de hellingen bij Kreuzau bloeien in het voorjaar de fruitbomen op voormalige wijnbergen. In deze regio liggen veel Mühlenteiche, snelstromende molenbeken die de energiebron vormden voor de papierfabrieken tussen Düren en Jülich. De industriestad Düren blijkt een verrassend groen hart te hebben met de Roer als middelpunt.

Even verderop liggen het Merkenerbusch, waar in mei de bosbodem vol Daslook staat. Aan de horizon doemen echter de bruinkoolgroeves op…. Prachtig is het gebied van de monding van de Inde, waar fraaie zachthoutooibossen langs de Roer groeien. Dan gaat het langs de citadel van Jülich naar de Pappeldriesch bij Barmen met een rijke voorjaarsflora in de ooibossen van Schloß Kellenberg. Langs Linnich gaat het verder naar het mandenmakersdorp Hilfarth en de omgeving van Baal met bossen vol boshyacinten.Rondom Hückelhoven bepaalt de steenkolenmijnbouw het landschap.

Vlak voor de Nederlandse grens vliegen donkere pimpernelblauwtjes in de hooilanden. Na het passeren van de grens mag de Roer weer uit haar korset en meandert tussen populierenplantages, akkers en weilanden. Een grote rijkdom aan libellen, vogels, planten en andere organismen is hiervan het gevolg. In de bisschopsstad Roermond mondt de Roer uit in de Maas en eindigt het verhaal over de Roer.

Over Olaf Op den Kamp

Olaf Op den Kamp, schrijver van het gelijknamige boek “De Roer van bron tot monding” dat deze avond ook te koop (€17,90) was, verzorgde deze lezing over het riviertje de Roer. Hij heeft al 4 wandelgidsen op zijn naam staan. Naast “De Roer van bron tot monding” schreef hij: “Op zoek naar das, maretak en vliegenorchis”, “Langs mijnen en groeven” en “Natuurparels in Midden-Limburg” tussen Susteren en de Peel. Daarnaast beschreef hij in het boek ‘Natuurlijk Kerkrade, beleef de groene gemeente Kerkrade’ de natuurlijke historie van zijn woonplaats. Hij werkt als bureaumanager bij het Natuurhistorisch Genootschap. Daar is hij hoofdredacteur van het Natuurhistorisch Maandblad.

Promotie Erik Caris over Munsterabdij

Erik Caris van de Gemeente Roermond is woensdag 14 juni 2017 gepromoveerd tot doctor in de letteren. Zijn proefschrift ‘De Munsterabdij van Beate Marie in Roermond’ heeft hij met verve verdedigd in de aula van de Radboud Universiteit Nijmegen.

Het proefschrift handelt over de architectuur, bouwgeschiedenis en sloop van een cisterciënzer vrouwenklooster dat in 1220 is gesticht. Het klooster verhoogt het aanzien van de stad en trekt economische activiteit aan, was de achterliggende gedachte. De abdij is eeuwen later in 1924 gesloopt om te zorgen voor een vrije omgeving van de Munsterkerk. Roermond zal in 2020 een jubileumviering houden bij het 800-jarig bestaan.

Voor zijn promotie heeft Caris een diepgravende studie verricht en talloze documenten bestudeerd, tot over de landsgrenzen en tot over de kunsthistorische grenzen heen. De paranimfen waren zijn partner Margôt Hoogers en zijn collega Silvia Pellemans.

Lezing: psychiatrie in Limburg

In samenwerking met Rura hield het LGOG op 1 mei 2017 een lezing in het Cuypershuis. Harrie Frencken, docent verpleegkunde, schetste een beeld van de zorg voor psychiatrische patiënten in Limburg door de eeuwen heen. Hij legde de nadruk op de geschiedenis van de zorg in de beide psychiatrische instellingen in Venray onder de titel ‘Een Enkeltje Venray’.

‘Een enkeltje Venray’. Velen kennen dit gezegde nog. Het is ontstaan in de tijd dat er in Limburg twee instituten voor de psychiatrie waren. En die instituten waren in Venray gevestigd. Het was een tijd dat het nauwelijks mogelijk was psychiatrische patiënten te genezen.

Hoe zijn deze instellingen in Venray gekomen, wat is daaraan vooraf gegaan? Welke behandelingsmethoden werden er toegepast en hoe ontwikkelde de zorg voor deze mensen zich door de jaren heen? Vele patiënten bleven de rest van hun leven in het instituut in Venray. ‘Een enkeltje Venray’ was voor hen de reis. Intussen is veel veranderd. Medicijnen zijn ontwikkeld en nieuwe behandelmethoden zijn uitgevonden. Veel patiënten kunnen tegenwoordig vanuit hun thuissituatie behandeld worden. Een grote evolutie van het vak psychiatrie heeft plaatsgevonden. ‘Een enkeltje Venray’ is geschiedenis.

Over Harry Frencken
Harry Frencken heeft deze evolutie van dichtbij meegemaakt. Van oorsprong psychiatrisch verpleegkundige, is hij ruim 40 jaar als docent-verpleegkunde verbonden geweest aan de opleidingen tot verpleegkundige en verzorgende in Venray. Harry kan boeiend vertellen over de geschiedenis van de zorg voor mensen met een psychiatrische aandoening. En waarom dat vroeger anders ging dan nu. Wat ontwikkelingen mogelijk hebben gemaakt en wat die ontwikkelingen betekend hebben voor de patiënten en de hulpverleners. Zijn verhaal ondersteunde hij met een power point presentatie.

Dagtrip naar Hasselt

LGOG Kring Weert stelde ook de Kring Roermond en Rura-donateurs in de gelegenheid deel te nemen aan een culturele dagtrip op 20 april 2017 naar het Belgische Hasselt. Op het programma stond o.a. de Causerie 'Waar een wil is zijn geen grenzen' door Sylvain Sleypen (B) en Ger Essers (NL), een rondleiding in de Minderbroederskerk en Ontvangst en een afscheidsdrink in het Hasseltse jenevermuseum.

LGOG Kring Weert was uitgenodigd door de besturen van het Davidsfonds, Vl@S en VTBKultuur uit Hasselt. Deze drie Hasseltse organisaties nodigden uit voor een verbroedering met als titel "Waar een wil is zijn geen grenzen". Sprekers waren Sylvain Sleypen (B), eregedeputeerde provincie Limburg en Ger Essers (NL), oud-docent, Eures-adviseur en thans actief in Deutsch Niederländische Gesellschaft en Algemeen Nedersland Verbond.

Lezing: schilder Jean Malouel

In samenwerking met Rura hield het LGOG op 3 april 2017 een lezing in het Cuypershuis. Rob Dückers gaf een lezing over de schilder Jean Malouel (Maelwael), actief ca. 1380-1415.

Johan Maelwael: een veelzijdig genie
In Frankrijk behoort Jean Malouel (actief ca. 1385-1415) al sinds jaar en dag tot de kunstenaars die worden gezien als grondleggers van de Franse schilderkunst. Deze Jean Malouel, vanaf 1396 actief in Frankrijk, blijkt echter zijn vroege jaren in Nijmegen te hebben doorgebracht en eigenlijk Johan Maelwael te heten. Bovendien is hij de oom van de eveneens uit Nijmegen afkomstige gebroeders Van Limburg, die als boekverluchters wereldfaam zouden verwerven. In Nederland is deze bijzondere figuur echter in de vergetelheid geraakt. Waar het Musée du Louvre de werken van Malouel rekent tot haar topstukken van laatmiddeleeuwse schilderkunst – het museum kocht in 2012 een helaas zwaar beschadigd werk van zijn hand aan voor 7,9 miljoen Euro – is zijn naam in Nederland vrijwel onbekend, ondanks het feit dat werk van zijn hand in tentoonstellingen als 'De gebroeders Van Limburg' en 'De weg naar Van Eyck' te zien is geweest. Deze lezing gaf het oeuvre van dit veelzijdige genie met roots in het hertogdom Gelre weer en liet vooral zien dat Maelwael in zijn veelzijdigheid een typisch laatmiddeleeuwse schilder is, maar in zijn uitvoering een originele en invloedrijke figuur die mede aan de wieg staat van de Oudnederlandse schildertraditie.

Over Rob Dückers
Rob Dückers (1972) studeerde in 1998 cum laude af als kunsthistoricus aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Sindsdien was hij gastconservator van tentoonstellingen over de gebroeders van Limburg (Nijmegen, 2005), de Roermondse kartuizers (2009) en het getijdenboek van Katharina van Kleef (Nijmegen en New York, 2009-2010). Hij is daarnaast verbonden aan de Schatkamer van de Sint-Servaasbasiliek te Maastricht. Sinds 2004 is hij werkzaam voor Emerson College, een universiteit uit Boston met een campus in het Noord-Limburgse Well, waar hij kunstgeschiedenis doceert en deel uitmaakt van de directie. Begin 2017 was hij betrokken bij de voorbereiding van een tentoonstelling over Johan Maelwael in het Rijksmuseum te Amsterdam.

Overlijden Jac. Breugelmans raakt ook Rura diep

Met verdriet en vol respect neemt het Rura-bestuur afscheid van Jac. Breugelmans die vrijdag 17 maart op 61-jarige leeftijd is overleden ten gevolge van een slopende ziekte. Jac. Breugelmans was voor Rura een mensgerichte en gedreven voorzitter met visie en met een grote betrokkenheid bij alle facetten van de historie van Roermond en de rol daarbij van de stichting Rura.

Met voortvarendheid wist hij velen te inspireren en enthousiasmeren. Dat geldt ook voor Jac. Breugelmans als raadslid voor het CDA in Roermond waarvoor hij zich jaren heeft ingezet. Uit naam van de stichting wil het bestuur uitspreken dat Rura hem dankbaar is en hem heel erg zal missen. Ook betuigt Rura haar medeleven met zijn gezin en familie.

Lezing: begraafcultuur in Roermond

In samenwerking met Rura hield het LGOG op 6 maart 2017 een lezing in het Cuypershuis. Dr. Maurice Heemels sprak over begraafcultuur in Roermond.

Maurice Heemels
Maurice Heemels (1971) studeerde geschiedenis aan de Hogeschool Katholieke Leergangen Sittard en de Katholieke Universiteit Nijmegen. Daar studeerde hij in 1997 cum laude af op een scriptie over rooms-katholieke begraafcultuur in Roermond tussen 1920 en 1985. Van 1997 tot 2006 was hij werkzaam als docent geschiedenis aan het Bisschoppelijk College Schöndeln te Roermond. Hij is thans teamcoördinator mens & maatschappijvakken bij Fontys Lerarenopleiding Sittard. Zijn boek over begraafcultuur is de onverkorte uitgave van zijn proefschrift. Deze studie werd verricht voor de Faculteit der Cultuur- en Maatschappijwetenschappen van de Universiteit Maastricht in het kader van de bijzondere leerstoel Vergelijkende regionale geschiedenis van het Sociaal Historisch Centrum voor Limburg.

Begraafcultuur in Roermond
Zijn proefschrift gaat over de Roermondse begraafcultuur tussen 1870 en 1940. Centraal staat de begraafplaats ‘Nabij Kapel in ’t Zand’, waar in deze periode alle Roermondenaren hun laatste rustplaats vonden. De begraafplaats wordt onderzocht vanuit een sociaalhistorisch, cultureel-religieus en kunsthistorisch perspectief. Negentiende- en vroeg twintigste-eeuwse begraafplaatsen worden wel getypeerd als ‘spiegel’ van de samenleving. Als ‘microkosmos’ van de levende stad zou via hen het beeld van de stad uit het verleden kunnen worden opgeroepen. Maurice Heemels toont aan dat dit voor de Roermondse ‘necropool’ geldt. De sociale verschillen in de stad kwamen scherp tot uiting in de klassenindeling op de begraafplaats, in de begrafenisrituelen, en in de monumentale grafcultuur.

Lezing: Eduard Cuypers

In samenwerking met Rura verzorgde op maandag 6 februari 2017 een lezing over de in Roermond geboren architect Eduard Cuypers. De lezing werd gegeven door Constant van Nispen in het Cuypershuis.

Eduard Cuypers
Eduard Cuypers (Roermond 1859 - 1927 Den Haag) was een in zijn tijd gerenommeerd en productief architect. Aan zijn persoon en werk is echter na zijn dood in ons land lange tijd niet of nauwelijks aandacht meer besteed. Als eclecticus kon hij geen plaats krijgen in de Nederlandse architectuur-geschiedenis zolang deze werd beschreven als een ontwikkeling naar het naar het functionalisme. Dat hij niet geheel in de vergetelheid is geraakt, komt doordat hij op zijn Amsterdamse architectenbureau de leermeester is geweest van alle coryfeeën van de Amsterdamse School, zoals De Klerk, Kramer en Van der Mey, en ook van een aantal minder bekende vertegenwoordigers van die school.

In het buitenland (Verenigde Staten, Duitsland, Engeland) is voor Eduard Cuypers altijd belangstelling blijven bestaan en sedert de eeuwwisseling is er ook hier sprake van een herontdekking van zijn kwaliteiten, niet alleen als architect maar ook als binnenhuisarchitect en vormgever. Ook is er groeiende belangstelling voor het architectenbureau dat Eduard Cuypers in Nederlands Indië samen met Marius Hulswit dreef en dat het meest productieve bureau in de archipel in de eerste helft van de vorige eeuw is geweest.

Over Constant van Nispen:
Constant van Nispen (Oudenbosch 1950) studeerde Nederlands en notarieel recht aan de Universiteit Leiden, waar hij in 1978 cum laude promoveerde op 'Het rechterlijk verbod en bevel'. Hij was van 1977 tot 2010 als advocaat werkzaam bij De Brauw Blackstone Westbroek en is sinds 1993 tot heden hoogleraar burgerlijk procesrecht aan de VU te Amsterdam. Na het neerleggen van zijn advocatenpraktijk studeerde hij kunstgeschiedenis aan de Leidse Universiteit waar hij in 2016 c.l. zijn masteropleiding voltooide met een scriptie over de Roermondse architect Eduard Cuypers. Hij hoopt deze scriptie binnen afzienbare tijd uit te breiden tot een boek over leven en werk van deze architect.

Rura viert jubileum Spiegel van Roermond

De presentatie van de jubileumversie van Rura's jaarboek: de 25ste ‘Spiegel van Roermond’ vond plaats op donderdag 15 december 2016 in de schouwburgzaal TheaterHotel de Oranjerie.

Bij verschijning van de 25e editie heeft Hein van der Bruggen het eerste exemplaar van De Spiegel van Roermond 2017 aangeboden aan locoburgemeester Ferdinand Pleyte. De presentatie werd muzikaal opgeluisterd door het vrouwelijk zangkwartet FamFort met Naud Reyners als muzikaal leider/pianist. Ook zanger Rob Reyners (neef van) zong. De muziek was een hulde aan Jan Huyskens (z.g.) van wie tal van liedjes zijn gezongen. Foto: Pim Ermers

Lees verder over De Spiegel...

Hein van der Bruggen Lid van Verdiensten

Rura heeft Hein van der Bruggen benoemd tot Lid van Verdiensten.

Het bijbehorende zilveren Rura-kroontje is hem donderdag 15 december door zijn partner opgespeld tijdens de jubileumviering van De Spiegel in TheaterHotel de Oranjerie. Van der Bruggen is zolang De Spiegel bestaat hoofdredacteur daarvan; hij was ook Rura-voorzitter (1991-1998).
Foto: Pim Ermers

Open Monumentendag 2016: Gemeentearchief open!

Tijdens Open Monumentendag, zaterdag 10 september, was ook het Roermondse Gemeentearchief geopend. Iedereen was van harte welkom voor rondleidingen. Bovendien werd er de met prijzen bekroonde documentaire vertoond van Peter Crins over de historische familieboerderij ‘De Meysbergh’.

Het thema van de open monumentendag Roermond was dit jaar ‘Iconen & symbolen’. Een groot aantal monumenten in Roermond was toegankelijk en vaak was er een rondleiding. Ook het Gemeentearchief was opengesteld, waarbij er uitleg werdt gegeven over het gebouw en de historische directiekamer van Hans van de Mortel. Tevens waren er rondleidingen door het depot van het archief in de kelder.

Daarnaast werd er in de leeszaal doorlopend een met prijzen bekroonde documentaire vertoond van Peter Crins over de historische familieboerderij ‘De Meysbergh’. De Meysbergh is een videodocumentaire met als rode draad de boerderij van de voorouders van Peter Crins. Deze documentairemaker en amateurhistoricus heeft archieven en de geheugens van de hoofdpersonen uitgeplozen om daarmee de invloed van “de grote politiek in Europa” op het Limburgse platteland weer te geven. De documentaire laat met archieffoto’s, interviews en documenten op een verrassende wijze “Zeugen des Jahrhunderts” zien.

Roermond orgelstad: 4 unieke concerten

Roermond is hard op weg uit te groeien tot orgelstad. De Stichting Orgelkring Roermond grijpt haar tweede lustrum aan in een reeks van vier orgelconcerten evenveel wereldtoppers te laten spelen. Zo werd Philippe Lefebvre, titulair-organist van de Notre Dame in Parijs, weer naar Roermond gehaald voor het jubileumconcert op zondag 29 mei 2016. Hij keert terug in de Caroluskapel waar hij tien jaar geleden het toen pas gerestaureerde orgel bespeelde. Op 3 juli 2016 speelde de wereldberoemde Amerikaanse organist Wolfgang Rübsam in de Caroluskapel. Hij werd gevolgd op 26 juli door Jean-Pierre Steijvers en op 9 augustus door de Japanse Ikuyo Mikami. Beiden bespeelden het orgel in de Munsterkerk.

Tien jaar geleden heeft de Fa. Verschueren te Heythuysen het Robustelly-Louvigny-orgel van de Caroluskapel aan de Roermondse Swalmerstraat gerestaureerd. In de afgelopen tien jaar zijn ongelofelijk mooie concerten gerealiseerd. Onder de grote namen waren Gustav Leonard, Ton Koopman, James David Christie, Maasaki Suzuki, Ludger Lohman en ook Philippe Lefebvre.

De orgelkring Roermond is financieel en anderszins ondersteund door de Stichting Rura, Van der Valk Roermond, de Vrienden van de Orgelkring Roermond, Stichting 1880, Fa. Verschueren Ittervoort, Bisdom Roermond, Gemeente Roermond, Rabobank en Studiolicht.

De website van de Stichting Orgelkring Roermond: www.orgelkringroermond.nl.

Goede opkomst bij lezingen Rura en LGOG

De inzet van Rura is het behouden en verbeteren van het cultuur-historisch erfgoed van Roermond, ook met andere partijen die dit doel nastreven. Tijdens de voorjaarsbijeenkomst in de ECI Cultuurfabriek (6 april 2016) heeft voorzitter Jacques Breugelmans alle vrienden van Rura uitgenodigd om uit te kijken naar extra donateurs die Rura meer armslag geven voor dit goede doel.

Rura ziet verder reikhalzend uit naar de 25e editie van de Spiegel van Roermond, het jaarlijkse alom geprezen boek dat alle donateurs als dank ontvangen. Hoofdredacteur Hein van der Bruggen belooft een bijzonder boeiende jubileumuitgave. Boeiend waren alvast de lezingen tijdens de goed bezochte voorjaarsbijeenkomst. Birgit Dukers belichtte de bouwhistorie van twee binnenkort aaneengesloten panden aan de Markt/Varkensmarkt. Ingrid Evers en Gerard van der Garde plaatsten de fotografie en Roermond in historisch perspectief.

LGOG heeft de goede relatie met Rura onderstreept met gezamenlijke avonden in het voorjaar en najaar van 2016. Ook voor deze bijeenkomsten was royale belangstelling vanuit de Rura donateurs.

Conservering reliekenschat

Onder de titel ‘Verborgen vroomheid; de herontdekking van de reliekenschat van de Roermondse Munsterkerk’ was 23 april 2016 een bijeenkomst gewijd aan de herontdekking – in twee fases – van de kostbare relieken die deze kerk bezat. In 2001 werden tijdens inventarisatiewerkzaamheden op de zolder van de Roermondse Munsterkerk de restanten van een in oorsprong laat-middeleeuwse reliekenschat ontdekt.

Experts en wetenschappers uit binnen- en buitenland kwamen zaterdag 23 april 2016 in de O.L.V. Munsterkerk vertellen over hun fascinerende onderzoek naar deze laatmiddeleeuwse, met kostbare materialen versierde botfragmenten en schedels. Tijdens deze bijeenkomst is de aftrap gegeven voor de fondsenwerving voor de conservering en presentatie van deze relieken. Naast fondsenwerving wordt ook via crowdfunding getracht middelen bijeen te brengen om deze in Nederland unieke collectie relieken voor het nageslacht te bewaren en aan het publiek te tonen op de plek waarvoor ze bedoeld zijn: in de Roermondse Munsterkerk.

Meer informatie: www.reliekenvondst.nl

2 mei 2016: lezing Joodse vervolgden 1933-1945

Op maandag 2 mei vond weer een LGOG-lezing plaats in het Cuypershuis. De lezing had als thema ‘Joodse vervolgden in Noord-Limburg 1933-1945’. De inleider was Gerrit van der Vorst. Voor LGOG-en Rura-donateurs was de lezing gratis toegankelijk.

Gerrit van der Vorst (Venlo, 1946) deed vanaf 2008 onderzoek naar oorlogsgebeurtenissen in Noord-Limburg. Onder meer in het Nationaal Archief, het NIOD, de gemeentearchieven van Roermond en Venlo en het Gestapo-archief in Düsseldorf. Behalve artikelen heeft Van der Vorst een tweeluik in boekvorm geschreven over de Jodenvervolging in Noord-Limburg. In 2014 verscheen het eerste deel, ‘Een diepzwarte sluier, de grensstad Venlo en de Jodenvervolging’. Naar verwachting zal het tweede deel in mei a.s. verschijnen. ‘Het kapitaal van Sal Walvis, En andere verhalen over joodse vervolgden in Noord-Limburg’ bundelt acht grondig uitgewerkte verhalen.

Voor de pauze werd de periode 1933-1940 behandeld. Na de machtsgreep van Hitler namen jaarlijks gemiddeld 25.000 joodse Duitsers de vlucht uit hun vaderland. Ze waren nergens welkom, waardoor een vluchtelingenprobleem ontstond. Na de Anschluss van Oostenrijk (12 maart 1938) en de Reichskristallnacht (9/10 november 1938) explodeerde dat probleem tot een ramp. Documenten over het Nederlandse vluchtelingenbeleid, die in 1988 werden herontdekt, boden een schokkend beeld. Aan de hand van dramatische lotgevallen van vluchtelingen werd besproken hoe het - inhumane - vluchtelingenbeleid uitpakte in een grensstad als Venlo. Ook de gang van zaken in Roermond werd toegelicht.

Na de pauze werd de Jodenvervolging tijdens de bezetting belicht. Daar is inmiddels veel over bekend, maar er zijn nog steeds onderzoeksdoelen. Dat kan geïllustreerd worden met de speurtocht naar het Poolse graf van een Venloos Holocaustslachtoffer. De spreker behandelde ook de lotgevallen van de joodse familie Sternfeld-Egger uit Roermond. Vader, moeder en twee zoons werden slachtoffer van de Holocaust. Oudste zoon Jo overleefde als enige de oorlog, maar was als verzetsman betrokken geraakt bij de liquidatie van de joodse onderduiker Sal Walvis op 15 juli 1944. Een tragische geschiedenis waarin meerdere aspecten en dilemma’s van onderduiken, gewapend verzet en rechtspleging aan bod komen.

Rura Voorjaarsbijeenkomst 2016

Op woensdag 6 april 2016 hield Rura de voorjaarsbijeenkomst 2016 in de ECI Cultuurfabriek. Eerste inleider was Birgit Dukers die de bouwhistorie van twee panden aan de Varkensmarkt toelichtte. Na de pauze was er een duopresentatie van Ingrid M.H. Evers en Gerard van de Garde over fotografie in historisch perspectief.

Het programma van deze avond was als volgt:

19.30 uur
Welkomstwoord door voorzitter de heer Jac Breugelmans

19.35 uur
Drs. Birgit Dukers, bouwhistoricus, over het pand Markt 35-Varkensmarkt 1: een dwarsdoorsnede van de Roermondse geschiedenis
Op het kruispunt van de Roermondse Markt met de Varkensmarkt, liggen twee panden waarvan de huidige voorgevels nauwelijks enige aandacht trekken. In het linker zat een winkel, in het rechter een chinees restaurant. Wat bij weinig mensen bekend is, is dat het oorspronkelijk om één groot voornaam huis ging, dat in de zeventiende eeuw in het bezit was van de belangrijke Roermondse regentenfamilie Van Dulcken. Het pand was een woonhuis annex postkantoor en diende later als hospitaal en daarna achtereenvolgens als ambtswoning voor de garnizoenscommandant, de kanselier van het Hof van Gelre en het hoofd van de gendarme. Over de gebruiksgeschiedenis is zodoende wel een en ander bekend (en ook al gepubliceerd), maar onlangs heeft er een bouwhistorisch onderzoek plaats gevonden, waarbij er meer informatie naar voren is gekomen over de bouwgeschiedenis van het pand. Deze blijkt veel verder terug te gaan dan de zeventiende eeuw. In deze lezing werden de ontdekkingen die tijdens het onderzoek zijn gedaan gepresenteerd.

20.15 uur
Pauze

20.30 uur
Duo-lezing Drs. Ingrid M.H. Evers en drs. Gerard van de Garde over fotografie.

Drs. Ingrid M.H. Evers, freelance historicus, presenteert "Tekenaars met licht, de eerste fotografen in Limburg, 1844-1900".
Nadat Louis Daguerre in 1839 een procedé had uitgevonden om ‘lichtbeelden’ blijvend vast te leggen op een verzilverde plaat, doken enkele jaren later de eerste daguerreotypisten op in Limburg. Sommigen kwamen uit België en Duitsland en leidden een reizend bestaan, anderen woonden hier en hadden zich het procedé eigen gemaakt. Enkele jaren later ontstonden nieuwe technieken en groeide het aantal personen dat van de fotografie zijn beroep wilde maken. Wie waren deze vroege fotografen, waarvan er sommigen zich vestigden in Roermond? Konden zij leven van hun werk en hoe beoordeelde hun clientèle het resultaat van hun ‘tekenen met licht’?

drs. Gerard van de Garde presenteert vanuit het Historiehuis: "Fotografie tussen ambacht en kunst. Expressieve fotografie na 1915".
Na 1915 gingen amateur- en beroepsfotografen dankbaar gebruik maken van nieuwe technische mogelijkheden (kleur, kortere belichtingstijden, gebruiksgemak). Bovendien vroegen geïllustreerde tijdschriften als Het Leven om opvallende, aansprekende foto’s. Door dit alles werden foto’s expressiever en persoonlijker. In het digitale tijdperk nam de creativiteit in de fotografie een nog hogere vlucht. Dat alles zien we terug in het werk van bekende, minder bekende en nog onbekende fotografen in de nieuwe tentoonstelling Andere tijden door andere ogen, Roermondse fotografen van 1850 tot nu, die te zien is in het Historiehuis.

De avond was gratis toegankelijk voor Rura donateurs.

5 apr 2016: lezing Drie Limburgse oorlogsburgemeesters

Het bestuur van LGOG Kring Gelders Overkwartier van Roermond nodigde u uit voor haar derde lezing van 2016: "Drie Limburgse oorlogsburgemeesters". Deze lezing werd verzorgd door dr. Fred Cammaert, historicus, gepromoveerd in 1994 op het oorlogsverzet in Limburg. Entree: € 2,50, LGOG leden en RURA donateurs hadden gratis toegang.

De lezing ging over Marcel van Grunsven, burgemeester van Heerlen, Paul Reymer, burgemeester van Roermond en Albert den Rooijen, burgemeester van Echt. Marcel van Grunsven werd in 1926 op 29-jarige leeftijd benoemd tot burgemeester van Heerlen en bleef dit tot zijn pensionering in 1961. Tijdens de oorlogsjaren bleef hij aan om pas aan het einde van de bezetting van Heerlen, kort voor de bevrijding op 17 september 1944, onder te duiken. Bij haar bezoek aan Limburg in het voorjaar van 1945 sprak koningin Wilhelmina vol bewondering voor hem de woorden: 'Eindelijk een echte burgemeester'.

Roermond kreeg in 1935 een nieuwe burgemeester, de oud-minister Paul Reymer. Hij bleef als burgemeester aan tot de zomer van 1943. In alle stilte vertrok hij uit de stad. Direct na de bevrijding werd hij gearresteerd en in Roermond gevangen gezet. Op 8 juli 1947 werd hij voorwaardelijk buiten vervolging gesteld. Uiteindelijk werd hij in 1949 oneervol ontslagen met ingang van 6 september 1943, zulks met ontneming van zijn pensioenrechten. Zijn biografie Reijmers keus. De pijnlijke neergang van een burgemeester in oorlogstijd van de hand van emeritus hoogleraar Theo Beckers verscheen in Spiegel van Roermond 2009.

Albert den Rooijen was leider van de Distributiedienst in Roermond en als zodanig benoemd door burgemeester Reymer. Met goedkeuring van Reymer zoekt Den Rooijen in juli 1941 contact met de NSB-commissaris van de provincie Limburg De Marchant et d' Ansembourg en de secretaris-generaal van Binnenlandse Zaken Frederiks. Wanneer enige tijd daarna een aantal burgemeesters is afgetreden, wordt Den Rooijen op 1 oktober 1941 benoemd tot burgemeester van Echt en door d' Ansembourg geïnstalleerd. Hij wordt na de oorlog ontslagen.

Fred Cammaert is gepromoveerd op het oorlogsverzet in Limburg. Zijn proefschrift is in 1994 verschenen onder de titel: Het verborgen front. Een geschiedenis van de georganiseerde illegaliteit in de provincie Limburg tijdens de Tweede Wereldoorlog. Dit proefschrift is ook op internet te raadplegen. Van zijn hand verschenen veel wetenschappelijk studies. Gelet op het onderwerp van zijn lezing zijn hier te noemen: Tussen twee vuren. Fronttijd en evacuatie van Noord- en Midden-Limburg sept. '44- mei '45, 'Thema's uit de Roermondse oorlogsgeschiedenis (1940-1945)', Sporen die bleven. Razzia's en deportaties in de herfst van 1944 in Noord- en Midden-Limburg en Eindelijk een echte burgemeester. Feiten en fabels over Marcel van Grunsven 1940-1946, dit laatste boek in samenwerking met drs. Marcel Put en onder redactie van drs. Eric van Royen.

De Groningse hoogleraar Eigentijdse Geschiedenis Doeko Bosscher noemt de grote verdienste van het boek over Van Grunsven (dat tevens een biografische schets van Den Rooijen bevat) de transparantie. 'Het verdedigt onmiskenbaar en met grote overtuiging Van Grunsven en zijn burgemeesterschap, maar verhult geen enkel punt van kritiek.'

8 mrt 2016: lezing Architecten en ateliers

Het bestuur van LGOG Kring Gelders Overkwartier van Roermond nodigde u uit voor haar tweede lezing van 2016: "Architecten en ateliers. Dwarsverbanden in de Roermondse kunstsector in de 19e en 20e eeuw." De lezing werd verzorgd door Willem Cartigny, van opleiding socioloog en planoloog, maar begeeft zich al vele jaren op het pad van cultuur-en architectuurhistorie. Eerder verschenen van hem artikelen over o.a. monumentenzorg, architectuur, bouwhistorie en wetenschappelijke boekverslagen. Deels staan die op www.historieroermond.nl, deels zijn ze verschenen in boek- of cahierformaat. De lezing vond plaats op dinsdag 8 maart om 19.30 uur in het Cuypershuis.

In oktober 2015 verscheen het tweede cahier van Willem Cartigny in de reeks Architectuur, getiteld: Architecten en ateliers. Dwarsverbanden in de Roermondse kunstsector in de 19e en 20e eeuw. Het eerste cahier (De Amsterdamse architect Eduard Cuypers en zijn 'Bouwbureau Roermond', 2014) behandelde grofweg de relatie tussen één architect, Eduard Cuypers, en één atelierhouder, August Hermans. Dit tweede cahier bekijkt de ateliervorming vanaf medio 19e eeuw in Nederland ruimer en maakt daartoe een vergelijking tussen kunstcentra als Delft, Utrecht en Roermond. Daarbij wordt aandacht besteed aan een kwantitatieve onderbouwing van die status als kunstcentrum.

In de uitwerking wordt gekeken naar de grondslagen voor die Roermondse kunstopleving en naar dwarsverbanden tussen de diverse kunstvormen en vooral tussen architecten en ateliers van beeldhouwers, glazeniers en schilders in Roermond. De hausse aan ateliers in de 19e eeuw had een grote invloed niet alleen op de werkgelegenheid maar ook op de stedelijke ruimtelijke ontwikkeling. Naar die ontwikkeling en de drie grote sloopgolven de afgelopen eeuw wordt nader gekeken.

Een aantal ateliers (m.n. Cuypers, Nicolas, Thissen, Oor en Windhausen) wordt extra belicht, ook aan de hand van nieuwe gegevens. Het definitieve verhaal is daarmee nog niet verteld, en dat geldt met name voor de opzet om het ateliergebeuren in Roermond in extenso weer te geven, al was het maar qua aantallen ateliers. Ook daartoe is enkel een begin gemaakt met het benoemen van de ateliers die in het betreffend tijdsbestek actief waren. Het, opnieuw, voor het voetlicht brengen van het atelierverleden van de stad biedt kansen voor de huidige stad: bloeiende en creatieve steden zijn vooral steden met aandacht voor cultuur en cultuurhistorie, naast uiteraard economische ontwikkelingen.

1 febr 2016: lezing De Beeldenstorm en Alva's Raad van Beroerten

Het bestuur van LGOG Kring Gelders Overkwartier van Roermond nodigde ons uit voor haar eerste lezing van 2016. De lezing werd verzorgd door drs. Sander Wassing (1987), historicus, in 2013 afgestudeerd aan de Universiteit van Leiden. Zijn scriptie schreef hij over Alva's Raad van Beroerten. De lezing vond plaats op maandag 1 februari uur in het Cuypershuis.

Wie het wereldnieuws volgt weet dat ISIS korte metten maakt met eeuwenoude kunstschatten en religieuze symbolen die niet passen bij hun religieuze gedachtengoed. Dit jaar precies 450 jaar geleden gebeurde in de Nederlanden iets soortgelijks. In de zomer van 1566 raakten de gemoederen in de Nederlanden oververhit. Een explosieve mix van religieuze, sociale en economische spanningen kwam op vele plaatsen tot een uitbarsting. De Beeldenstorm greep razendsnel om zich heen en het Spaanse bewind in Brussel wankelde op haar grondvesten. Een antwoord van koning Filips II kon niet uitblijven: hij stuurde zijn belangrijkste generaal, de hertog van Alva, met een leger om orde op zaken te stellen. Eenmaal aangekomen in Brussel stelde Alva een speciale rechtbank samen om de beeldenstormers op te sporen en te bestraffen: de Raad van Beroerten.

Historici stelden decennia geleden al vast dat 'de' Beeldenstorm overal een ander karakter had. Dit wordt nog eens onderstreept wanneer we stilstaan bij de situatie in Roermond anno 1566. Jos Habets schreef hierover: "In 1566 waren de hervormden te Roermond zoo zeer meester in de stad geworden, dat de magistraat zijn geheel gezag verloren had en de sleutels der stad aan de oproerlingen moest overgeven. Daarop volgde de beeldstorm; met ongekende woestheid werden beelden, altaren schilderijen en kunstwerken verbrijzeld; alleen de klokken in den toren, de doopvont en de preekstoelen bleven gespaard." Tijdens de lezing kwamen de consequenties van deze daden en het antwoord van de "overheid" hierop aan de orde. LGOG leden en RURA donateurs hadden gratis toegang.

Presentatie Spiegel van Roermond 2016 en Jaarboek SHCL 2015

De Rura uitgave Spiegel van Roermond 2016 is van de pers gerold. Zo ook het Jaarboek 2015 van het Sociaal Historisch Centrum voor Limburg. Voor auteurs en genodigden is op 10 december de presentatie in het Cuypershuis.

Voor de presentatie tekenen de respectievelijke redactievoorzitters mr. Hein van der Bruggen en prof. Ad Knotter. Er is tijdens de presentatie tevens een inleiding van drs. Maurice

Geef hier uw reactie
Verberg reactieformulier

Uw reactie

Naam

Woonplaats

Opmerking

anti-spam beveiliging
CAPTCHA Image

Voer de letters en cijfers
van het naastgelegen plaatje
in dit veld in, of
Klik hier voor een andere afbeelding
De achtergrondfoto: de muziekkiosk van Pierre Cuypers voor de Munsterkerk, waar dezelfde Pierre Cuypers de twee kenmerkende torens aan heeft toegevoegd.

Op de achtergrond: Munsterkerk en de kiosk

De Onze Lieve Vrouwe Munsterkerk met op de voorgrond de kiosk. Deze muziekkiosk is een ontwerp van dr. Pierre Cuypers uit 1880 en kent een uitstekende akoestiek. Er vinden ook tegenwoordig nog veel concerten plaats. De Munsterkerk werd door Cuypers gerestaureerd van 1864 tot 1891, waarbij de twee vierkante hoektorens aan de kerk zijn toegevoegd als vervanging van een vroeg 18e eeuwse barokke klokkentoren.