3. Henry ‘de Sjnats’ Windhausen

….even inwoner van Heythuysen
door Jacques Beelen
Heythuysen, december 2025

Op 1 september 1959 was Henry (Henricus Joseph) Windhausen (1891-1970) een van de eerste bewoners van het toen pas geopende bejaardenhuis ‘Beek en Bos’ te Heythuysen. Het tehuis, het huidige St.Charles, was gelegen net buiten het dorp aan de weg naar Baexem. Henry’s vrouw was in 1950 overleden. Henry heeft daarna een beetje een zwervend bestaan geleid. Dat blijkt als hij 8 maanden later op 5 april 1960 Heythuysen al weer verlaat.

In Roermond was Henry een bekend figuur. Hij was vooral bekend onder zijn bijnaam ‘De Sjnats’. Een snee of litteken wordt in het dialect ook wel ‘sjnats’ genoemd. Schnat of Schnad is oud of dialect Duits en heeft te maken met snijden of snijrand. Henry had een stevig litteken boven zijn linkeroog tot midden boven de neus zoals op de foto uit 1956 te zien is. Een goede kennis, een rasechte Roermondse, wist wel wie ‘De Sjnats’ was, maar niet dat daaronder Henry Windhausen schuil ging.

Henry wandelde in Heythuysen veel. Van Huize Beek en Bos naar de gelagkamer van hotel Het Anker aan de Dorpstraat. En terug. Hij verwierf op die manier ook hier al snel enige bekendheid. Zodoende hangt heden ten dage nog zijn tronie in het Anker tussen andere dorpsfiguren. Deze foto is bereidwillig door Hotel het Anker ter beschikking gesteld.

De achterzijde van de foto was lang een raadsel. Er zit een beschadigd etiket op geplakt. Daarop zijn nog maar enkele letters van de naam van de fotograaf te zien en een adres Roerkade 1. Naspeuringen hadden tot heden geen resultaat. Via bemiddeling van Rura werd Jos Erdkamp, schrijver van ‘Belicht verleden, fotografen in Roermond van 1850-1900’, ingeschakeld. Hij achterhaalde dat op adres Roerkade 1 in de vijftiger jaren Jos Claessens woonde. Die naam komt overeen met de letters die nog op het etiket te zien zijn. Jos Claessens was kunstsmid en waarschijnlijk dus ook amateurfotograaf. Op het etiket staat verder ‘Focus prijsvraag’. De foto zal gemaakt zijn voor deelname aan een prijsvraag in tijdschrift Focus. Omdat daarbij verder niets is ingevuld is de foto waarschijnlijk niet ingeleverd.

Wij woonden destijds in Heythuysen aan de Stationsstraat waarlangs Henry naar het dorp wandelde. Vaak heb ik Henry langs zien komen, hoed op, netjes in het pak, waardige tred. Een stompje sigaar tussen de tanden zoals op de foto. Regelmatig stond hij met mensen te praten. Dat had een tweeledig doel. Hij maakte graag een praatje en onderweg naar het Anker probeerde hij hier of daar een opdracht los te peuteren. Ook bood hij wel iets te koop aan. Zodoende hangt In Heythuysen hier en daar nog werk van Henry. Bij onze buren hing een jachtstilleven. Als mijn ouders eens op straat met Henry stonden te praten ging ik er snel bij staan. Uit nieuwsgierigheid omdat ik zelf veel tekende.

Ik had een oom die schilderde maar keek als kind vol ontzag op tegen deze ‘echte’ kunstschilder. Daar zijn de meningen echter over verdeeld. Drie generaties Windhausen hebben zeven professionele kunstenaars voortgebracht. In de Windhausen-stamboom staan deze zeven namen vet gedrukt. Die van Henry niet, hij was amateur!

Met dank aan:
– Jos Erdkamp
– Hotel het Anker Heythuysen.